آموزش ایمنی کارگران ساختمانی؛ از هدفگذاری تا پاسخگویی در برابر جان کارگران

وقتی صحبت از ایمنی کارگران ساختمانی به میان میآید، مسئله فقط برگزاری دورههای آموزشی نیست؛ مسئله، صیانت از جان انسانهایی است که هر روز در محیطهای پرخطر کار میکنند و گاه کوچکترین غفلت میتواند زندگی آنها و خانوادههایشان را برای همیشه تغییر دهد.
به گزارش عصر خبر؛ هدفگذاری برای آموزش ۷۵۰ کارگر ساختمانی در استان مرکزی، اقدامی قابل توجه و ضرورتی انکارناپذیر است؛ اما پرسش اساسی اینجاست که این برنامه چگونه اجرا خواهد شد، چه تعداد از کارگران را بهطور واقعی تحت پوشش قرار میدهد و در نهایت چه تأثیری بر کاهش حوادث ناشی از کار خواهد داشت؟
اظهارات علیرضا حسینی، مدیرکل تأمین اجتماعی استان مرکزی، درباره آغاز آموزشها در تعدادی از شهرهای استان و همکاری با انجمن صنفی کارگران ساختمانی، زمینه مناسبی برای طرح یک مطالبه جدی فراهم میکند: آموزش ایمنی باید از یک برنامه مقطعی به فرآیندی مستمر، فراگیر و قابل ارزیابی تبدیل شود.
در این مسیر، انتظار میرود برنامه زمانبندی آموزشها، شهرهای تحت پوشش، شیوه انتخاب کارگران و نتایج اجرای دورهها بهصورت شفاف اعلام شود. همچنین لازم است مشخص شود که پس از پایان دورههای آموزشی، چه سازوکاری برای ارزیابی آموختهها و سنجش تأثیر آنها بر رفتار ایمنی کارگران در محیط واقعی کار در نظر گرفته شده است.
نکته مهم آن است که مسئولیت ایمنی نباید صرفاً بر دوش کارگر گذاشته شود. آموزش، هرچند ضروری است، جایگزین تجهیزات استاندارد، نظارت مؤثر بر کارگاهها، رعایت مقررات ایمنی و مسئولیت کارفرمایان نمیشود. کاهش حوادث ساختمانی به همکاری هماهنگ دستگاههای مسئول، تشکلهای کارگری، کارفرمایان و نهادهای نظارتی نیاز دارد.
در همین چارچوب، تأکید حسینی بر ضرورت استفاده از آمارهای تخصصی اداره کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان مرکزی نیز اهمیت دارد. تصمیمگیری مؤثر بدون شناخت دقیق تعداد و نوع حوادث، عوامل بروز آنها و گروههای در معرض خطر امکانپذیر نیست. انتظار میرود همکاری میان دستگاههای مسئول به انتشار تصویری روشن از وضعیت حوادث شغلی و طراحی برنامههای پیشگیرانه مبتنی بر دادههای واقعی منجر شود.
از سوی دیگر، با توجه به اینکه بیش از یک میلیون و ۱۰۰ هزار نفر در استان مرکزی تحت پوشش تأمین اجتماعی قرار دارند، نقش این سازمان در حمایت از نیروی کار و پیگیری سیاستهای پیشگیرانه، اهمیتی فراتر از یک برنامه آموزشی محدود دارد. البته برای ارزیابی عملکرد، باید میان مسئولیتهای قانونی تأمین اجتماعی و وظایف سایر دستگاههای مسئول در حوزه بازرسی و ایمنی محیط کار تمایز قائل شد؛ موضوعی که همکاری بینبخشی را ضروریتر میکند.
اکنون انتظار میرود هدفگذاری آموزش ۷۵۰ کارگر ساختمانی با یک برنامه اجرایی مشخص، تأمین امکانات لازم، حضور مدرسان متخصص و گزارشدهی منظم درباره میزان پیشرفت و نتایج همراه شود. همچنین باید روشن باشد که در صورت نیاز، چگونه دامنه آموزشها گسترش خواهد یافت تا کارگران بیشتری از مزایای آن بهرهمند شوند.
مطالبه اصلی روشن است: آموزش ایمنی باید به کاهش واقعی حوادث منجر شود، نه اینکه صرفاً در آمار برگزاری دورهها خلاصه بماند.
معیار موفقیت این برنامه، نه فقط تعداد کارگران آموزشدیده، بلکه میزان ارتقای ایمنی کارگاهها، کاهش حوادث قابل پیشگیری و اطمینان از بازگشت سالم کارگران به خانههایشان است. جان کارگر نباید بهای بیتوجهی به ایمنی باشد و هیچ برنامهای در این حوزه، بدون پاسخگویی، ارزیابی و پیگیری مستمر، به نتیجه مطلوب نخواهد رسید.
