تحلیل میدلایست آی از بازگشت حزبالله به میدان جنگ با اسرائیل فکر میکردند حزبالله را از بین بردهاند اما … / چگونه مقاومت لبنان خود را بازسازی کرد؟ / نابودی حزبالله لبنان توهمی سادهلوحانه بود
میدلایست آی در گزارشی اختصاصی به بازسازی تواناییهای نظامی حزبالله لبنان در ۱۵ ماه گذشته در شرایطی پرداختهاست که طرفهای خارجی از جمله اسرائیل، آمریکا و دولت لبنان ادعا میکردند که حزبالله را برای همیشه نابود کردهاند.
به گزارش عصر خبر به نقل از میدل ایست آی، بیش از یک سال است که اسرائیل، واشنگتن و حتی دولت لبنان بهگونهای سخن میگویند که گویا حزبالله برای همیشه در هم شکسته است. با این حال، این جنبش مسلح لبنانی بار دیگر با اسرائیل وارد جنگ شده و در پاسخ به جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، به دشمن خود ضربه میزند. عملکرد این گروه در میدان نبرد و تواناییاش در هدف قرار دادن عمق خاک اسرائیل نشان میدهد که حزبالله به آتشبس ۱۵ ماهه با اسرائیل نه به عنوان پایانی بر جنگ، بلکه به عنوان فرصتی کوتاه و حیاتی برای بازسازی، سازماندهی مجدد و آماده شدن برای آنچه معتقد بود ناگزیر رخ خواهد داد، نگریسته است.
زمانی که در ۲۷ نوامبر ۲۰۲۴، پس از بیش از یک سال درگیری ناشی از جنگ غزه، آتشبس میان حزبالله و اسرائیل اجرایی شد، روایت عمومی بسیار صریح بود. بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، اعلام کرد که این نبرد حزبالله را دههها به عقب رانده، بیشتر راکتهایش را نابود کرده و رهبری ارشد آن را از میان برده است. یک مقام ارشد آمریکایی نیز این گروه را بهشدت ضعیف توصیف کرد و مایکل کوریلا، فرمانده سنتکام، فراتر رفت و با «تارومار شده» خواندن حزبالله، از استقرار نیروهای مسلح لبنان در مناطقی که آنها را سنگرهای سابق این حزب مینامید، تمجید کرد.
در بیروت نیز زبان سیاسی تغییر کرد. ژوزف عون، رئیسجمهور، تأکید کرد که دولت باید حق انحصاری حمل سلاح را داشته باشد و نواف سلام، نخستوزیر، اعلام کرد که حضور نظامی حزبالله در جنوب رودخانه لیتانی تقریباً به پایان رسیده است. شنیدن سخنان تحلیلگرانی که میگفتند حملات اسرائیل ۸۰ درصد از نیروی نظامی این حزب را نابود کرده، امری رایج بود. روایت غالب این بود که حزبالله شکسته شده و خلع سلاح آن تنها مسئله زمان است. اما اکنون به نظر میرسد که آن روایت، خسارات سنگین را با فروپاشی استراتژیک اشتباه گرفته بودطبق گفته چهار منبع آگاه از روند بازیابی پس از جنگ حزبالله، بازسازی از ۲۸ نوامبر، یعنی تنها یک روز پس از آتشبس آغاز شد. درون سازمان، فرض بر این نبود که جنگ تمام شده است، بلکه تصور میشد دور دیگری از نبرد با اسرائیل تنها دیر یا زود دارد. از این منظر، منابع مذکور معتقدند که آتشبس یک توافق سیاسی نبود، بلکه یک وقفه عملیاتی بود که هر روزِ آن ارزش حیاتی داشت.
منابع میگویند حزبالله معتقد است اسرائیل به دو دلیل حملاتش را متوقف کرد. نخست، اسرائیل باور داشت که این سازمان آنقدر سخت ضربه خورده است که فشارهای بینالمللی و داخلی کارِ فروپاشی سیاسی و دائمی حزبالله را تمام خواهد کرد. دوم، اسرائیل ارزیابی کرد که ادامه جنگ در مرحلهای که گمان میکرد دستاوردهای استراتژیک مورد نظرش محقق شده، ممکن است تلفات اسرائیلی سنگینتری به بار آورد. با این حال، منابع تأکید میکنند که وقفه در خصومتهای علنی، فرصتی برای حزبالله بود. این وقفه به معنای آن بود که اگرچه جنگ هزینهی سنگینی تحمیل کرده بود، اما فضای حیاتی لازم را برای سازماندهی مجدد سازمان باقی گذاشته بود.
تلاشهای صورتگرفته تنها به بازیابی توانمندیهای نظامی پایه محدود نمیشد. هدف گستردهتر بود: بازگرداندن حداکثری ساختار، زیرساخت و توانمندیهای حزبالله به سطح پیش از اکتبر ۲۰۲۳. طبق گفته منابع، تا اواسط دسامبر ۲۰۲۵، فرماندهان نظامی به رهبری اطلاع دادند که هر آنچه قابل بازسازی بود، بازسازی شده است. یکی از منابع به نقل از فرماندهان نظامی گفت که ما به رهبران گفتیم مأموریت انجام شد. برخی توانمندیها، بهویژه در بخش پدافند هوایی و سایر سیستمهای استراتژیک، آسیبهایی دیده بودند که به سادگی قابل جبران نبود، اما با وجود این محدودیتها، تلاش برای بازسازی بسیار گسترده، روشمند و منضبط توصیف شده است.
وظیفه پیش روی حزبالله عظیم بود. در ۱۷ سپتامبر ۲۰۲۴، اسرائیل صدها پیجر مورد استفاده اعضای حزب را منفجر کرد که منجر به زخمی شدن دهها نفر، عمدتاً غیرنظامی، و فاش شدن نفوذ اطلاعاتی تکاندهندهای شد. اواخر همان ماه، حملات هوایی شدید به بیروت و سایر مناطق، کادر رهبری ارشد نظامی و همچنین دبیرکل باسابقه، حسن نصرالله را به شهادت رساند. اسرائیل با یک کارزار ضربتی چندلایه با هدف گسستن فرماندهی، لو دادن شبکهها و فلج کردن توان عملکردی حزبالله، به این گروه ضربه زده بود.
