۱۴ درصد تعاونیهای مسکن به تعهداتشان عمل نکردند/ مشکل اصلی تعاونیها چیست؟
مدیر مسکن اتاق تعاون ایران با اشاره به پایش وضعیت تعاونیهای مسکن کشور گفت: ۸۶ درصد تعاونیها مطابق برنامه زمانبندی پروژههای خود را تحویل دادهاند، اما ۱۴ درصد تعاونیها با مشکل مواجه شدهاند که نیمی از این مشکلات به تأمین مالی پروژهها مربوط است.
به گزارش ایسنا، پارسا گوهری، مدیر مسکن اتاق تعاون ایران، در جریان نشست فرصتهای سرمایهگذاری در مسکن و توسعه زنجیره ارزش صنعت ساختمان با محوریت تعاونیها، با اشاره به ظرفیتهای موجود در بخش تعاون و شرکتهای فعال در حوزه ساختوساز، اظهار کرد: در حال حاضر یکهزار و ۲۲۰ شرکت عمرانی و فنیمهندسی داریم که دارای گرید سازمان برنامه و بودجه هستند و در حوزه مسکن فعالیت میکنند. این ظرفیت قانونی موجود در بخش تعاون است که میتوان از آن برای پیشبرد پروژههای مسکن استفاده کرد.
گوهری به راه اندازی واحد خدمات فنی و مهندسی را در اتاق تعاون اشاره کرد و گفت: این دفاتر فنی و مهندسی در حوزههای مالی، اداری و بازرگانی به شرکتهای تعاونی زیرمجموعه مشاوره میدهند تا بتوانند پروژههای خود را به نحو مطلوب اجرا کنند. این یکی از حوزههایی است که میتوانیم از ظرفیت متخصصان و فعالان بخش تعاون استفاده کنیم.
مدیر مسکن اتاق تعاون ایران با اشاره به پایش وضعیت تعاونیهای مسکن کشور گفت: به عنوان متولی تعاونیهای کشور، وضعیت تعاونیهای مسکن را بر اساس صدور پروانه و پایان کار پایش کردهایم. در این پایش مشخص شد که ۸۶ درصد تعاونیها مطابق برنامه زمانبندی، پروژههای خود را تحویل دادهاند و ۱۴ درصد تعاونیها با مشکل مواجه بودهاند. در بررسی جزئیات مشکلات این تعاونیها، مشخص شد ۵۰ درصد مشکلات مربوط به تأمین مالی پروژهها، ۲۵ درصد مربوط به مشکلات مدیریتی و ۱۵ درصد مربوط به مشکلات اداری و فرآیند پایان کار بوده است.
تیم تخصصی تعاونیها را بررسی میکنیم و همچنین پروژههایی که اجرا کردهاند مورد ارزیابی قرار میگیرد. بر اساس این اطلاعات، یک سامانه متمرکز ایجاد شده است تا مشخص شود یک تعاونی صلاحیت لازم برای اجرای پروژه را دارد یا خیر. اگر تعاونی صلاحیت لازم را نداشته باشد، از فرآیند کنار گذاشته میشود و در صورت داشتن صلاحیت، میتواند با این مدل فعالیت کند. به این ترتیب میتوانیم بسیاری از مشکلات موجود را برطرف کنیم.گوهری با اشاره به یکی از ایرادات مطرحشده درباره تعاونیهای مسکن مبنی بر نبود نیروی متخصص، اظهار کرد: یکی از ایرادات اساسی که به تعاونیها وارد میشد این بود که افراد متخصص در آنها حضور ندارند و نمیتوانند پروژههای مسکن را اجرا کنند. برای نخستینبار، بر اساس رابطه قانونی تعریفشده در سازمان برنامه و بودجه، شاخصهای مربوط به رتبهبندی شرکتها را در حوزه تعاونیها نیز در نظر گرفتیم. در این فرآیند، تیم تخصصی تعاونیها را بررسی میکنیم و همچنین پروژههایی که اجرا کردهاند مورد ارزیابی قرار میگیرد. بر اساس این اطلاعات، یک سامانه متمرکز ایجاد شده است تا مشخص شود یک تعاونی صلاحیت لازم برای اجرای پروژه را دارد یا خیر. اگر تعاونی صلاحیت لازم را نداشته باشد، از فرآیند کنار گذاشته میشود و در صورت داشتن صلاحیت، میتواند با این مدل فعالیت کند. به این ترتیب میتوانیم بسیاری از مشکلات موجود را برطرف کنیم.
مدیر مسکن اتاق تعاون ایران همچنین از تدوین دستورالعمل ارزیابی صلاحیت حرفهای تعاونیها خبر داد و گفت: این دستورالعمل را برای همه مراجع ارسال کردهایم. از متخصصان این حوزه نیز درخواست میکنیم اگر در این زمینه تخصص دارند، آمادگی داریم در واحد مسکن اتاق تعاون ایران از ظرفیت آنها استفاده کنیم. چه شرکتهای حقوقی و چه افراد حقیقی میتوانند وارد این فرآیند شوند تا با هم گفتوگو کنیم و از ظرفیت آنها استفاده کنیم.
گوهری با اشاره به وضعیت پروژههای در حال ساخت تعاونیهای کشور گفت: در حال حاضر ۱۹۴ پروژه در حال ساخت داریم که شامل ۵۸ هزار و ۹۸۰ واحد مسکونی است. این ظرفیت بسیار قابل توجهی است و میتوان از آن برای استفاده از مصالح ساختمانی، خدمات فنی و مهندسی و ظرفیت انجمنهای تخصصی استفاده کرد.
مدیر مسکن اتاق تعاون ایران با اشاره به نحوه تأمین زمین پروژههای در حال ساخت تعاونیها اظهار کرد: حدود ۵۸ درصد اراضی مربوط به خود تعاونیهاست؛ یعنی تعاونیها مالک زمین هستند و پروژهها به صورت خودمالکی اجرا میشود. ۴۲ درصد نیز در قالب اراضی تأمینشده از سوی وزارت راه و شهرسازی است.
گوهری همچنین با اشاره به وضعیت پروژههای تعاونی در استانهای مختلف گفت: در استان سیستان و بلوچستان ۱۲ پروژه داریم و میزان پیشرفت پروژهها نیز مشخص است. در استان اصفهان نیز پروژههایی با درصدهای مختلف پیشرفت در حال اجراست.
وی با اشاره به برنامه تأمین زمین برای پروژههای جدید مسکن گفت: در گام نخست، در شش استان حدود یکهزار و ۵۰۰ هکتار زمین را با همکاری وزارت راه و شهرسازی در اختیار داریم که فرآیندهای مربوط به آن انجام شده است. امیدواریم بتوانیم از این ظرفیت استفاده کنیم. در مورد شرکتهایی که سازمانیافته و دارای ظرفیت هستند نیز آمادگی داریم مذاکره کنیم. ما زمین را تأمین میکنیم و شرکتها نیز میتوانند در تأمین منابع و اجرای پروژه مشارکت کنند. میتوانیم در خصوص سهم هر طرف نیز به توافق برسیم؛ برای مثال، تأمین زمین با ما باشد و اجرای پروژه و تأمین منابع با طرف مقابل و بر اساس سهم توافقشده، پروژه پیش برود.
مدیر مسکن اتاق تعاون ایران همچنین از پیشنهاد اجرای یک طرح پایلوت مسکن به وزارت راه و شهرسازی خبر داد و گفت: اتحادیه تعاونی پشتیبانی را به عنوان پایلوت مسکن به وزارت راه و شهرسازی پیشنهاد دادهایم. این واحد تولیدی آمادگی دارد منابع مالی خود را برای ساخت وارد پروژه کند و فرآیند ساخت و تولید را انجام دهد.
به گزارش ایسنا، مجید محلاتی، عضو هیات رئیسه و معاون پشتیبانی و برنامهریزی اتاق تعاون ایران، در جریان نشست تخصصی حکمرانی مسکن و ساختمان، با اشاره به برگزاری بیستوششمین نمایشگاه صنعت ساختمان، اظهار کرد: امسال با همراهی وزارت راه و شهرسازی، اقدام جدیدی را آغاز کردهایم که امیدواریم در سالهای آینده به یک حرکت بزرگ و مستمر تبدیل شود. در همین راستا، قرار است دبیرخانهای متمرکز در اتاق تعاون و با همراهی وزارت راه و شهرسازی شکل بگیرد تا فعالان واقعی حوزه مسکن در بخشهای مختلف، اعم از مباحث علمی، عملی و شرکتهایی که در میدان فعالیت میکنند، هر سال در قالب این رویداد گردهم آیند و مروری بر عملکرد و کارنامه سالانه حوزه مسکن داشته باشند.
محلاتی با اشاره به نقش بخش تعاون در ساخت مسکن، اظهار کرد: مسکن صرفاً یک موضوع ملکی نیست. تعاونیهای مسکن تاکنون حدود ۲ میلیون و ۸۰۰ هزار واحد مسکونی ساختهاند؛ آماری که بر اساس اعلام وزارت راه و شهرسازی و همچنین آمار وزارت تعاون و مجموعه اتاق تعاون به دست آمده است. این میزان، حدود ۱۸ تا ۲۰ درصد از ساختمانهایی است که در کشور ساخته شده و سهم بخش تعاون در حوزه مسکن را نشان میدهد.
وی درباره ارتباط نمایشگاه ساختمان با حوزه تعاونیهای مسکن نیز گفت: عمده مصرفکنندگان صنعت ساختمان، نیازهای خود را از همین نمایشگاه تأمین میکنند. شرکتها را بررسی میکنند، با روشها و فناوریهای روز آشنا میشوند و متریال ساختمانی مورد نیاز خود را انتخاب میکنند و در طول سال نیز قراردادهای خود را با شرکتهای حاضر در نمایشگاه منعقد میکنند. بنابراین بخش قابل توجهی از مصالح و تجهیزات مورد استفاده در پروژههای تعاونیهای مسکن نیز از همین نمایشگاه تأمین میشود.
عضو هیات رئیسه اتاق تعاون ایران با اشاره به وضعیت تعاونیهای مسکن گفت: بر اساس بررسیهای انجامشده، ۸۶ درصد تعاونیهای مسکن توانستهاند قراردادهای خود را انجام دهند، اما ۱۴ درصد تعاونیها به دلایل مختلف نتوانستهاند به تعهدات خود عمل کنند. ما در بررسی این موضوع، نزدیک به ۶۸ مورد از مشکلات و موانعی را که موجب عدم انجام تعهدات تعاونیها شده، احصا کردهایم. یکی از مهمترین عوامل موثر بر عدم توانایی تعاونیها در انجام تعهدات را تورم است.
وی افزود: فرض کنید اعضای یک تعاونی در روز اول، برای ساخت واحدهای خود دو میلیارد تومان سرمایه تزریق میکنند. اما یک پروژه ممکن است یک سال و نیم تا دو سال درگیر دریافت مجوز، پروانه، امور شهرداری و شهرسازی باشد و هنوز عملیات ساخت آن آغاز نشده باشد. در این مدت، با تورم دو ساله، قدرت خرید و توان مالی اعضای تعاونی به شدت کاهش پیدا میکند. در چنین شرایطی، اعضا دیگر نمیتوانند منابع مالی مورد نیاز پروژه را تأمین کنند و پروژه در مراحل مختلف، از ۲۰ درصد و ۴۰ درصد گرفته تا حتی ۹۰ درصد پیشرفت، متوقف میشود. این مسئلهای است که اکنون با آن مواجه هستیم. این مشکلات صرفا مختص تعاونیهای مسکن نیست و انبوهسازان نیز با مسائل مشابهی مواجه هستند.
