نیویورکتایمز به نقل از مقامات آمریکایی: چین میتواند از طریق جاسوسی در عربستان یا همکاریهای امنیتی و اطلاعاتی با این کشور، به فناوری جتهای اف-۳۵ آمریکایی دست پیدا کند
گزارشهای داخلی، از جمله گزارشی از «آژانس اطلاعات دفاعی» پنتاگون، بیانگر آن است که چین ممکن است از طریق جاسوسی یا همکاری با عربستان سعودی، به فناوری جتهای آمریکایی دست یابد.
نیویورکتایمز نوشت: گزارشهای داخلی، از جمله گزارشی از «آژانس اطلاعات دفاعی» پنتاگون، بیانگر آن است که چین ممکن است از طریق جاسوسی یا همکاری با عربستان سعودی، به فناوری جتهای آمریکایی دست یابد.
به گزارش انتخاب، در ادامه این مطلب آمده: مقامات آمریکایی میگویند افسران اطلاعاتی ایالات متحده در گزارشهای داخلی خود، نگرانیهایی را در مورد احتمال جاسوسی چین در رابطه با فروش قریبالوقوع دهها جت جنگنده پیشرفته «اف-۳۵» به عربستان سعودی به ارزش ۲۴ میلیارد دلار ابراز کردهاند.
به گفته این مقامات، تحلیلگران اطلاعاتی این احتمال را مطرح کردهاند که چین میتواند از طریق جاسوسی در عربستان سعودی یا از طریق همکاریهای نظامی و امنیتی خود با این پادشاهی، به فناوری جتهای اف-۳۵ دست یابد.
یک مقام مطلع گفت که در گزارش مفصلی که ماهها پیش توسط «آژانس اطلاعات دفاعی» (DIA) پنتاگون منتشر شد، به دسترسی نظامی چین به پایگاههای عربستان و استفاده عربستان از فناوری چینی در زیرساختهای مخابراتی این کشور پرداخته شده است. این مقام افزود که گزارش مذکور همچنین این پرسش را مطرح میکند که آیا آمریکاییها و سعودیها قادر خواهند بود سایتهای امنیتی مربوط به فناوری اف-۳۵ را بهطور ایمن حفظ کنند یا خیر.
این گزارش، همانند ارزیابیهای سایر دفاتر اطلاعاتی، میان چندین نهاد دولتی و دفاتر کنگره توزیع شده است. آژانس اطلاعات دفاعی (DIA) در پاییز ۲۰۲۵، زمانی که دولت در حال بحث درباره امکان این فروش بود، گزارش کلیتری درباره ریسکهای مشابه منتشر کرده بود؛ موضوعی که «نیویورک تایمز» در همان زمان گزارش داد.
رئیسجمهور ترامپ سپس در ماه نوامبر، یک روز پیش از میزبانی از «محمد بن سلمان»، ولیعهد عربستان سعودی در کاخ سفید، خبر این فروش را اعلام کرد.
این قرارداد فروش اکنون در مرحله پیشرفتهتری قرار دارد و گزارش جدید آژانس اطلاعات دفاعی، نگرانیهای حادتری از جمله در مسائل فنی مطرح میکند. وزارت امور خارجه در ماه ژوئن، بسته پیشنهادی فروش شامل ۴۸ فروند جت و یک موتور یدکی را برای دریافت تأییدیه غیررسمی به دو کمیته کنگره فرستاد. برخی از قانونگذاران و دستیاران کنگره در حال فشار بر دولت در مورد نگرانیهای مطرحشده توسط نهادهای اطلاعاتی هستند.
مقامات آمریکایی به دلیل حساسیتهای مربوط به مسائل جاسوسی و نظامی، با شرط ناشناس ماندن در مورد نگرانیهای میان مقامات اطلاعاتی صحبت کردند.
وزارت امور خارجه، پنتاگون و سفارت عربستان سعودی در واشنگتن از اظهار نظر خودداری کردند. کاخ سفید و سفارت چین نیز به درخواستها برای اظهار نظر پاسخی ندادند.
نهادهای اطلاعاتی آمریکا در دوران ریاستجمهوری اول ترامپ نیز پس از آنکه وی در سال ۲۰۲۰ با فروش جتهای اف-۳۵ به امارات متحده عربی (به عنوان بخشی از توافقی که در آن امارات روابط خود را با اسرائیل عادی میکرد) موافقت کرد، نگرانیهای مشابهی را به صورت داخلی مطرح کرده بودند.
تولید این جتها که توسط «لاکهید مارتین» ساخته میشوند سالها زمان میبرد و دولت بایدن تصمیم گرفته بود این فروش را مدتها پیش از تولید و تحویل، مورد بازبینی قرار دهد. نهادهای اطلاعاتی در آن زمان نیز همان مسائل را مطرح کردند، زیرا امارات در حال تقویت روابط نظامی، اطلاعاتی و فناوری خود با چین بود. پس از آن، مقامات آمریکایی روند فروش را متوقف کردند.
شاهزاده محمد بن سلمان در تلاش برای تقویت قوای نظامی خود بوده است. او جنگی هفتساله و فاجعهبار را علیه انصارالله در یمن آغاز کرد؛ جنگی که در آن نیروهای تحت رهبری عربستان با بمبهای آمریکایی غیرنظامیان را کشتند. ارتش عربستان در دفع حملات ایران در جنگ فعلی آمریکا و اسرائیل علیه ایران ناکام بوده و سعودیها و گروه انصارالله هستند، دوباره درگیریها را آغاز کردهاند.
شاهزاده محمد بن سلمان مدتها به دنبال خرید جتهای اف-۳۵ از ایالات متحده بود و آقای ترامپ سرانجام نوامبر گذشته با آن موافقت کرد. عربستان سعودی و ایالات متحده دههها همکاری نظامی داشتهاند و این پادشاهی، بزرگترین خریدار سلاح و تجهیزات دفاعی آمریکا است.
با این حال، عربستان سعودی موشکهای بالستیک از چین خریداری میکند و ارتش چین به سعودیها در یادگیری ساخت موشکهای بالستیک، ایجاد تأسیسات تولید و بهبود عملیات موشکی کمک میکند.
قانونگذاران دموکرات در ژوئن ۲۰۲۲ نامهای به رئیسجمهور «جوزف آر. بایدن جونیور» فرستادند و نگرانیهای خود را درباره آن برنامه تشریح کردند.
یک مقام آمریکایی گفت که گزارش اخیر اطلاعاتی پنتاگون تأکید کرده است که فقط افسران و پیمانکاران سعودی و آمریکایی باید به سایتهایی که فناوری اف-۳۵ در آن مستقر است، دسترسی داشته باشند. مقامات پنتاگون بهویژه نگران حفاظت از فناوری پیشرفته رادار و نظارت در اف-۳۵ هستند.
تحلیلگران اطلاعاتی در این گزارش میپرسند که آیا عربستان سعودی حاضر است به طور گستردهتر با محدود کردن ارتباط با پرسنل نظامی و اطلاعاتی چین و نهادهای وابسته به آنها موافقت کند یا خیر.
این گزارش همچنین این پرسش را مطرح میکند که آیا مقامات سعودی با حذف تجهیزات شرکتهای «هوآوی» و «زدتیای» (دو شرکت بزرگ فناوری چینی) از زیرساختهای مخابراتی، مسیریابها و تأسیسات دفاعی خود موافقت خواهند کرد یا خیر.
برخی از مقامات اسرائیلی نیز همانند زمانی که آقای ترامپ چنین فروشهایی را به امارات پیشنهاد کرد، نگرانیهایی در مورد این معامله دارند. اسرائیل تنها کشور در خاورمیانه است که جتهای اف-۳۵ را در اختیار دارد و در سالهای اخیر از آنها در حملات هوایی علیه ایران استفاده کرده است. از زمان جنگ اعراب و اسرائیل در سال ۱۹۷۳، سیاستگذاران آمریکایی تلاش کردهاند اطمینان حاصل کنند که اسرائیل «برتری نظامی کیفی» خود را در منطقه، طبق دستور کنگره، حفظ میکند.
دولتهای قبلی یک روند بسیار محرمانه و چند ماهه را اجرا میکردند تا بررسی کنند که آیا فروش سلاحهای پیشنهادی به کشورهای عربی منطقه، این الزام را نقض میکند یا خیر.
جدا از این، دولت دوم ترامپ با وجود فراخوانهایی در سراسر طیف سیاسی آمریکا برای پایان دادن یا کاهش شدید حمایتهای نظامی، همچنان به پیشبرد فروش کلان تسلیحات به اسرائیل ادامه داده است.
در چندین مورد، «مارکو روبیو»، وزیر امور خارجه، با استناد به وضعیت اضطراری در منطقه، روند تأیید کنگره را برای تسریع در ارسال سلاح به اسرائیل دور زده است. اگر رهبران کنگره با فروش جتهای اف-۳۵ به عربستان سعودی موافقت نکنند، او ممکن است تصمیم بگیرد همین کار را در مورد این قرارداد نیز انجام دهد.
آقای ترامپ همچنین موافقت کرده است که به عربستان سعودی در ساخت یک برنامه هستهای غیرنظامی کمک کند؛ پروژهای که نگرانیهای امنیتی خاص خود را ایجاد کرده است، زیرا شاهزاده محمد بن سلمان متعهد شده است که در صورت اقدام مشابه از سوی ایران، به سمت ساخت سلاحهای هستهای حرکت کند.
