اتاق فکر یا اتاق گفتار در شستا؟ وقتی نوآوری در حد جلسه میماند
شستا از «کاهش شکاف فناوری» و «رقابتپذیری جهانی» میگوید؛ اهدافی که بدون تردید مهماند، اما مسیر تحقق آنها صرفاً از برگزاری جلسات سهساعته و تشکیل شوراهای متعدد نمیگذرد.
تشکیل «اتاق فکر نوآوری» در شستا، در نگاه اول اقدامی امیدوارکننده و حتی ضروری بهنظر میرسد؛ اما پرسش اساسی اینجاست: آیا این اتاق، قرار است فکر تولید کند یا صرفاً جلسه؟
به گزارش عصر خبر، واقعیت این است که سالهاست در بسیاری از بنگاههای بزرگ اقتصادی، «نوآوری» به واژهای پرکاربرد اما کماثر تبدیل شده است. واژهای که بیشتر در سخنرانیها شنیده میشود تا در صورتهای مالی یا خروجیهای واقعی شرکتها. حالا هم شستا از «کاهش شکاف فناوری» و «رقابتپذیری جهانی» میگوید؛ اهدافی که بدون تردید مهماند، اما مسیر تحقق آنها صرفاً از برگزاری جلسات سهساعته و تشکیل شوراهای متعدد نمیگذرد.
مسأله اصلی، نه نبود اتاق فکر، بلکه نبود «تصمیم سخت» است. تجربه نشان داده که چالشهای نوآوری در ساختارهای بزرگ، بیشتر از آنکه دانشی باشد، مدیریتی و ساختاری است. وقتی نظام انگیزشی مدیران، ریسکگریز است و پاسخگویی شفاف وجود ندارد، حتی بهترین نخبگان هم در اتاقهای فکر به توصیههایی تکراری میرسند که ضمانت اجرایی ندارند.
از سوی دیگر، تاکید بر «الگوگیری از نظامهای موفق جهانی» بدون اصلاح بستر داخلی، بیشتر شبیه یک آرزوست تا برنامه. نوآوری وارداتی نیست؛ بلکه نیازمند تغییر در فرهنگ سازمانی، نظام تصمیمگیری و حتی مدل کسبوکار است. آیا شستا آماده چنین تغییراتی هست یا قرار است نوآوری هم به سرنوشت بسیاری از طرحهای قبلی دچار شود؟
نکته قابل تامل دیگر، تعدد ساختارهای موازی است؛ از شورای نوآوری تا نشان پیشتازان و حالا اتاق فکر. این پرسش جدی مطرح است که آیا این سازوکارها به همافزایی منجر میشوند یا صرفاً لایههای بوروکراتیک جدیدی ایجاد میکنند که خود به مانعی برای چابکی تبدیل میشوند؟
واقعیت این است که نوآوری، با «ابلاغ» اتفاق نمیافتد؛ با «اجبار سازمانی» هم پایدار نمیشود. نوآوری زمانی شکل میگیرد که شرکتها احساس نیاز واقعی به بقا در رقابت داشته باشند. در غیر این صورت، حتی دقیقترین مدلهای ارزیابی با «۹۳ شاخص» هم نهایتاً به گزارشهایی تبدیل میشوند که خوانده میشوند، اما تغییری ایجاد نمیکنند.
اگر قرار است این اتاق فکر به سرنوشت بسیاری از ابتکارات مشابه دچار نشود، یک معیار ساده وجود دارد: خروجی قابل سنجش. نه تعداد جلسات، نه تعداد اعضا، بلکه تعداد محصولات جدید، کاهش واقعی هزینهها، و سهم بازار. هر چیز غیر از این، صرفاً بازی با کلمات است.
شستا امروز بیش از هر زمان دیگری به «عمل نوآورانه» نیاز دارد، نه «گفتمان نوآوری». فاصله این دو، همان شکافی است که اگر پر نشود، هیچ اتاق فکری قادر به جبران آن نخواهد بود.
