سه تصمیم دولت برای تقویت دانشگاهها
پزشکیان گفت: بسیاری از استادان و نخبگان دانشگاهی دارای ظرفیتهای ارزشمند و کمنظیری هستند. باید این ظرفیتها را وارد میدان اجرا و حل مسائل کشور کرد.
مسعود پزشکیان، رئیس جمهور، صبح امروز شنبه ۱۰ مرداد ۱۴۰۵ در نشست تخصصی با رؤسای دانشگاههای سطح یک کشور، بر ضرورت مسئلهمحور شدن دانشگاهها، تقویت پیوند دولت و نظام آموزش عالی برای حل مسائل کشور و رفع موانع همکاری میان دولت و دانشگاهها تأکید کرد.
به گزارش فرارو، رئیسجمهور در ابتدای سخنان خود اظهار داشت: امیدواریم با بهرهگیری از خرد جمعی، همفکری اساتید دانشگاه و همراهی مدیران و مسئولان اجرایی، بتوانیم کشور را با عزت، اقتدار و انسجام از شرایط کنونی عبور دهیم.
پزشکیان افزود: برای همه مسائل کشور راهحل علمی و اجرایی وجود دارد؛ آنچه امروز بیش از هر چیز اهمیت دارد، عبور از مرحله ارائه راهکار و ورود به مرحله اقدام، اجرا و تحقق عملی برنامههاست.
مطالبه اصلی دولت از دانشگاهها
رئیس جمهور بر اینکه موانع همکاری دولت و دانشگاه صرفاً با مکاتبات اداری و فرآیندهای بروکراتیک برطرف نخواهد شد، تأکید و تصریح کرد: این موضوعات را به صورت مستقیم و شخصاً پیگیری خواهم کرد. متأسفانه در برخی بخشها مقاومتهایی در برابر اصلاحات وجود دارد؛ ساختارهایی که سالها با رویههای نادرست اداره شدهاند، طبیعی است که در برابر تغییر و اصلاح مقاومت نشان دهند.
پزشکیان در بخش دیگری از سخنان خود به دغدغههای معیشتی اعضای هیئت علمی اشاره کرد و گفت: حل مسائل مرتبط با حقوق، رفاه و معیشت اساتید نیازمند انجام کار کارشناسی، تدوین چارچوب مشخص، هماهنگی با دستگاههای ذیربط و دستیابی به جمعبندی مشترک برای اتخاذ تصمیم نهایی است.
رئیس جمهور موضوع مسکن و معیشت اعضای هیئت علمی را از جمله اولویتهای مهم دانست و اظهار کرد: دانشگاهها از ظرفیتهای گستردهای در حوزه منابع، امکانات و سرمایه انسانی برخوردارند که بخش قابل توجهی از آن هنوز بالفعل نشده است. باید با اعطای اختیارات لازم و تدوین برنامهای مشخص، امکان بهرهگیری از این ظرفیتها و ایجاد درآمدهای پایدار برای دانشگاهها فراهم شود.
پزشکیان افزود: لازم است چارچوب واگذاری اختیارات به دانشگاهها بهصورت شفاف تدوین شود؛ اینکه چه اختیاراتی، با چه اهدافی و در قبال چه مسئولیتهایی واگذار میشود و وظایف طرف واگذارکننده و طرف واگذارشونده به روشنی تعیین گردد. در مقابل نیز تأمین معیشت، مسکن و رفاه اعضای هیئت علمی باید در چارچوب اجرای برنامههای مشخص، تحقق اهداف، ارتقای عملکرد و نقشآفرینی مؤثر دانشگاهها در حل مسائل کشور دنبال شود.
دانشگاه؛ از آموزش تا حل مسائل کشور
رئیسجمهور گفت: خود برخاسته از دانشگاه است و مدیریت را بر مبنای اصول علمی دنبال میکند.
او تاکید کرد: بسیاری از استادان و نخبگان دانشگاهی دارای ظرفیتهای ارزشمند و کمنظیری هستند که تاکنون یا مورد استفاده قرار نگرفتهاند یا صرفاً به فعالیتهای آموزشی در کلاس درس محدود شدهاند. باید این ظرفیتها را وارد میدان اجرا و حل مسائل کشور کرد و بستر نقشآفرینی مؤثر آنان را فراهم ساخت.
پزشکیان هنر مدیریت را استفاده حداکثری از امکانات موجود در شرایط دشوار دانست و گفت: مدیریت کارآمد یعنی بتوانیم با منابع و ظرفیتهای موجود، بیشترین بهرهوری، اثربخشی، کیفیت و کمترین هزینه را محقق کنیم؛ البته تحقق این هدف نیازمند تصمیمگیریهای جسورانه و علمی است.
پیشنهاد واگذاری شرکتهای زیانده به دانشگاهها
رئیس جمهور اظهار کرد: تعداد قابل توجهی از شرکتهای دولتی و بنگاههای اقتصادی وابسته به بانکها، بیمهها و سایر دستگاهها که در بخشهای مختلف صنعتی، کشاورزی و خدماتی با زیاندهی مواجه هستند. دولت آمادگی دارد مدیریت این مجموعهها را در قالب چارچوبهای مشخص به دانشگاهها واگذار کند تا دانشگاهها ضمن حضور دانشجویان در این واحدها و پیوند آموزش با محیط واقعی کار، نسبت به اصلاح ساختارها، ارتقای بهرهوری، افزایش کیفیت، بهبود اثربخشی و کاهش هزینهها اقدام کنند. درآمد حاصل از این اصلاحات نیز میتواند در جهت ارتقای رفاه و معیشت اعضای هیئت علمی و توسعه دانشگاهها مورد استفاده قرار گیرد.
پزشکیان افزود: امروز در دولت این اراده برای اجرای چنین رویکردی وجود دارد و بسترهای لازم نیز فراهم است. آنچه اکنون مورد نیاز است، عزم، اراده و آمادگی رؤسای دانشگاهها و استادان برای پذیرش این مسئولیتهاست. دولت نیز تمامی تسهیلات، حمایتها و تمهیدات لازم را برای اجرای این برنامهها فراهم خواهد کرد.
رئیسجمهور تأکید کرد: در چنین شرایطی دانشجویی تربیت خواهد شد که علاوه بر آموزش نظری، تجربه عملی حل مسئله را نیز کسب کرده و در آینده نقش مؤثرتری در توسعه کشور ایفا خواهد کرد.
پزشکیان خاطرنشان کرد: صرف بیان مسائل کافی نیست؛ باید مسائل را شناسایی، اولویتبندی و برای حل آنها اقدام عملی انجام داد.
حکمرانی با مشارکت مردم و دانشگاهها
رئیس جمهور یکی دیگر از محورهای مهم حکمرانی را افزایش مشارکت مردم دانست و گفت: رویکرد دولت، توسعه مشارکت مردم در فرآیندهای حکمرانی است و بسیاری از مسائل کشور با اتکا به سرمایه اجتماعی و مشارکت عمومی قابل حل خواهد بود.
پزشکیان افزود: لازم است چارچوبهای اجرایی به گونهای طراحی شوند که قابلیت اجرا داشته باشند و نظام اداری نتواند مانعی بر سر راه اجرای تصمیمات ایجاد کند. کشور امروز نیازمند شکستن قالبهای ناکارآمد، تصمیمگیری علمی و عبور از بروکراسیهای فرساینده است و این تحول بیش از هر جای دیگری از دانشگاهها برمیآید، نه از ساختارهای صرفاً اداری و پشتمیزنشین. اداره کشور با ذهنهای بسته و محدود امکانپذیر نیست.
رئیسجمهور اظهار داشت: امروز هماهنگی و همافزایی میان قوای سهگانه در سطحی بسیار بالا، استثنایی و بیسابقه قرار دارد و باید از این ظرفیت برای رفع موانع اجرایی، اصلاح قوانین و مقررات و تسریع در اجرای برنامههای تحولآفرین استفاده شود.
بازنگری در آموزش عالی و توسعه دانشگاههای توانمند
پزشکیان در ادامه بر ضرورت بازنگری در فرآیند توسعه آموزش عالی نیز تأکید کرد و گفت: لازم است ظرفیت نخبگان دانشگاهی سراسر کشور در قالب اعضای هیئت علمی شناسایی و سازماندهی شود. همچنین دانشگاههایی که فاقد کارکرد و خروجی مؤثر هستند، باید بر اساس مطالعات کارشناسی مورد ساماندهی و ادغام قرار گیرند. جذب اعضای هیئت علمی نیز باید صرفاً بر پایه شایستگی، صلاحیت علمی و نیاز واقعی دانشگاهها انجام شود و نه بر اساس سفارش یا توصیه.
رئیسجمهور همچنین توسعه دانشگاههای برتر و اثرگذار را محدود به تهران ندانست و تصریح کرد: باید دانشگاههای توانمند در سراسر کشور و بهویژه در مناطق دارای ظرفیت توسعه تقویت شوند. در توسعه زیرساختهای علمی نیز رعایت الزامات پدافند غیرعامل ضروری است تا زیرساختهای علمی کشور در برابر تهدیدات احتمالی از مصونیت و تابآوری لازم برخوردار باشند.
پزشکیان در ادامه بر «مشارکت فعال دانشگاهها در ارتقای بهرهوری صنایع تولیدی بهویژه در حوزه تجهیزات گرمایشی و سرمایشی با هدف مدیریت مصرف انرژی و منابع فسیلی»، «طراحی و استقرار نظامهای دادهمحور برای نظارت بر شبکه مالی و اقتصادی کشور بهمنظور پیشگیری از رانت، فساد و رشوه»، «استقرار نظام حکمرانی هیئتامنایی در دانشگاهها با هدف به حداقل رساندن مداخله دولت» و همچنین «ضرورت اقناع، گفتوگو و همراهسازی نهادها و دستگاهها برای پیشبرد برنامههای اصلاحی از سوی دانشگاهها» تأکید کرد.
پیگیری فوری مطالبات معیشتی اساتید
رئیسجمهور در جریان این نشست و در پاسخ به گلایه رؤسای دانشگاهها درباره تأخیر در پرداخت حقوق اعضای هیئت علمی، به صورت تلفنی با رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور گفتوگو کرد و ضمن پیگیری فوری موضوع، دستور برگزاری جلسهای تخصصی با دستگاههای ذیربط برای تدوین چارچوب مشخص و دستیابی به راهکار عملی در این زمینه را صادر کرد.
در پایان این نشست، سه محور اصلی بهعنوان تصمیمات و اولویتهای مشترک دولت و دانشگاهها مورد تأکید قرار گرفت که شامل تدوین راهکارهای عملی برای ارتقای رفاه و معیشت اعضای هیئت علمی، مشارکت دانشگاهها در اصلاح و ارتقای بهرهوری شرکتهای زیانده دولتی و تأمین مالی دولت برای تجهیز و توسعه آزمایشگاههای دانشگاهی بود.
پزشکیان با تأکید بر نقش بیبدیل دانشگاهها در پیشرفت کشور گفت: ما به دانشگاهیان دل بستهایم و معتقدیم هیچ مسیر پایداری برای حل علمی مسائل کشور، جز اتکا به ظرفیت دانشگاهها و نخبگان علمی وجود ندارد. انتظار داریم دانشگاهها با حضور فعال، مسئولانه و مسئلهمحور، نقش مؤثر خود را در حکمرانی و توسعه کشور ایفا کنند.
