ایرانیان و مشکل بیشاندیشی!
عصرخبر ؛ سیدمحمدحسین خادمالحسینی – سالهاست در ایران، دانشگاهی شدن بهعنوان یکی از نشانههای پیشرفت اجتماعی جا افتاده است. اما یک پرسش اساسی کمکم پررنگتر میشود: آیا واقعاً هر جامعهای به تعداد بیشتری تحلیلگر، ایدهپرداز و مدرکدار نیاز دارد، یا بیشتر به انسانهایی نیاز دارد که بتوانند کار واقعی و ملموس انجام دهند؟
واقعیت این است که جامعه فقط با فکر و تحلیل پیش نمیرود. یک اقتصاد سالم، فقط به کسانی که دربارهی مسائل حرف میزنند، مقاله مینویسند یا ایده میدهند وابسته نیست؛ به همان اندازه، و شاید بیشتر، به کسانی نیاز دارد که بسازند، تعمیر کنند، اجرا کنند، تولید کنند و مسئله را در میدان واقعی حل کنند.
در ایران، یکی از مشکلات جدی، «اوراجوکیشن» یا تحصیلاتزدگیِ بیتناسب است؛ یعنی وضعیتی که در آن افراد بیش از آنکه برای یک نقش عملی و مؤثر تربیت شوند، به سمت مدرک، تحلیل انتزاعی و ایدهپردازی بیپایان سوق پیدا میکنند. نتیجه این میشود که تعداد زیادی از فارغالتحصیلان، نه مهارت کافی برای کار دارند و نه بازار کار ظرفیت جذب این حجم از توقعات شغلیِ آکادمیک را. این است که مشغول تحلیل میشوند، از عرصه مالی تا حوزه نظامی و امر سیاسی و…
این مشکل فقط اقتصادی نیست؛ فرهنگی هم هست. ما اغلب به جای حل یک مشکل در عرصه عمل، نشستن و تحلیل کردن را بهخودیخود فضیلت میدانیم؛ چنانکه در وضعیت جنگ سوم تحمیلی به ویژه پس از آتشبس تا اندکی عرصهی فضای مجازی باز و گسترده شد، علیرغم دستور رهبر انقلاب آیتالله سیدمجتبی خامنهای، صدای مخالفتها و تهمتزنیها و درگیری سیاسی بالا گرفت. هر کسی ایده خود را ارائه داد و بر سر موضع خود مشغول شد، نه بر سر موضع وطن!
اگر بخواهیم صریح بگوییم، مشکل ما کمبود فکر نیست؛ کمبود دستِ کارآمد است. کمبود انسانهایی است که بتوانند یک کار مشخص را از صفر تا صد به نتیجه برسانند، نه اینکه فقط دربارهی آن فکر کنند. ما قهرمانان و سردارانی داریم که در میدان رزم با خصم، چه پای لانچر و چه پای میز مذاکره، دستاوردهای گرانبهای جنگ رمضان را نقد میکنند. شوربختانه برخی هم بیرون از گود نشستهاند و با ذکر لنگش کن، فقط نقد میکنند! جامعهای که همه در آن در حال تحلیل و ایدهپردازی باشند، اما کمتر کسی چیزی را بسازد، تولید کند یا اجرا کند، دیر یا زود از درون دچار فرسودگی میشود. بگذاریم حاکمیتِ متحد تحت لوای یک پرچم، یک رهبر و یک راه، امنیت و غروررملیمان را تولید کنند.
