آیا پنتاگون بهدنبال خروج از جنگ ایران است؟
ژنرال دن کین، رئیس ستاد مشترک آمریکا، در حالی بر ضرورت یافتن راه خروج از جنگ ایران تأکید دارد که معتقد است تشدید حملات و اتکای صرف به قدرت هوایی نمیتواند اهداف ترامپ را محقق کند. نگرانی از کاهش شدید ذخایر مهمات، آسیبپذیری متحدان خلیج فارس و پیامدهای تلافیجویانه ایران نیز بر تردیدهای نظامی افزوده است. با وجود توانایی ارتش آمریکا برای وارد کردن خسارات سنگین، مقامهای ارشد بهدنبال راهی برای پایان جنگ هستند؛ راهی که هم دستاوردی نمادین برای ترامپ ایجاد کند و هم مسیر دیپلماسی را باز نگه دارد.
زاخاری کوهن، خبرنگار بخش بینالملل شبکه سیانان، در گزارشی از افزایش تردیدها در بالاترین سطح نظامی و امنیتی آمریکا درباره ادامه و تشدید جنگ با ایران خبر داده است.
به گزارش فرارو به نقل از سیانان، ژنرال دن کین، رئیس ستاد مشترک نیروهای مسلح آمریکا، در هفتههای اخیر و در گفتوگوهای خصوصی با شماری از مشاوران ارشد دونالد ترامپ، بر ضرورت یافتن راهی برای خروج آمریکا از جنگ با ایران تأکید کرده است.
سه منبع آگاه از این گفتوگوها گفتهاند کین هشدار داده است که گزینههای موجود برای تشدید درگیری ممکن است نتیجهای معکوس به همراه داشته باشند. او همچنین بر این باور است که اتکای صرف به قدرت هوایی، احتمالاً برای تحقق اهدافی که ترامپ در جنگ با ایران دنبال میکند، کافی نیست.
یکی از این منابع بهصراحت گفته است: «کین به دنبال راهی برای خروج از جنگ است.»
به گفته دو منبع آگاه، رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا نگرانیهای خود را با جان رتکلیف، رئیس سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا، مارکو روبیو، وزیر امور خارجه، و جیدی ونس، معاون رئیسجمهور، در میان گذاشته است. او همچنین در نشستهای جداگانه با مشاورانی که دیدگاه مشابهی دارند، تلاش کرده محدودیتها، خطرات و پیامدهای ناخواسته گزینههای نظامی را پیش از ارائه به ترامپ روشن کند.
این منابع میگویند هدف کین، هماهنگسازی ارزیابی نهادهای مختلف دولت و ایجاد درکی مشترک از هزینهها و مخاطرات تشدید جنگ بوده است؛ حتی در سناریوهایی که اعزام نیروی زمینی آمریکا را دربرنمیگیرد.
اختلاف بر سر راهبرد جنگ
ترامپ بارها مخالفت خود را با اعزام نیروی زمینی آمریکا به ایران اعلام کرده است. او ظاهراً بر این باور است که حملات هوایی میتواند تهران را به پذیرش توافقی با شرایط مورد نظر واشنگتن وادار کند.
با این حال، چند منبع آگاه از گفتوگوهای اخیر گفتهاند کین و شماری از مقامهای کابینه ترامپ، در محافل خصوصی احتمال موفقیت چنین راهبردی را اندک میدانند. به همین دلیل، آنها در پی تدوین گزینههایی هستند که بدون ورود نیروهای زمینی، در چارچوب خطوط قرمز اعلامشده ترامپ قرار بگیرد.
جوزف هولستد، سخنگوی ژنرال کین، در پاسخ به درخواست سیانان برای اظهارنظر گفته است: «ما درباره گفتوگوهای محرمانه رئیس ستاد مشترک با رئیسجمهور، وزیر دفاع یا دیگر مقامهای ارشد اظهارنظر نمیکنیم و روایتهای ناشناس و جهتدار منابعی را که در این گفتوگوها حضور نداشتهاند، تأیید یا رد نمیکنیم.»
یک مقام کاخ سفید نیز با تمجید از نقش کین در تیم امنیت ملی ترامپ، گفته است رئیس ستاد مشترک همواره اطلاعاتی دقیق و بیطرفانه و مجموعهای از گزینههای مختلف را در اختیار فرمانده کل قوا قرار میدهد و تصمیم نهایی بر عهده رئیسجمهور است.
محدودیت قدرت هوایی
جنگ اکنون به مرحلهای رسیده که بسیاری از مقامهای ارشد امنیت ملی دولت ترامپ، با استناد به ارزیابیهای نظامی و اطلاعاتی، به همان نتیجهای رسیدهاند که کین اواخر ماه گذشته در جلسه علنی کنگره بیان کرد: «قدرت هوایی محدودیتهای خودش را دارد.»
بر همین اساس، کین و دیگر مقامهای دولت آمریکا درباره طرحی که اواخر ژوئیه برای حملات جدید و تهاجمیتر مطرح شده بود، با احتیاط برخورد کردند. این در حالی بود که ترامپ، بنا بر گفته یکی از منابع آگاه، در ابتدا آماده بود با عملیاتی که آن را «عظیم» توصیف کرده بود، موافقت کند.
این منبع گفته است تنها بخشهایی از فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، از این عملیات حمایت میکردند و اسرائیل نیز بهطور کلی از تشدید درگیری پشتیبانی میکرد. با این حال، ترامپ پس از گفتوگو با متحدان منطقهای آمریکا از اجرای فوری طرح عقبنشینی کرد.
یک مقام ارشد دولت آمریکا گفته است متحدان واشنگتن در خاورمیانه نگران واکنش تلافیجویانه ایران، بهویژه حمله به زیرساختهای انرژی خود بودند. با این حال، او تأکید کرده است ترامپ این گزینه را بهطور کامل کنار نگذاشته و ممکن است آن را به زمان دیگری موکول کند.
کاهش ذخایر مهمات و تسلیحات کلیدی آمریکا نیز در این تصمیم بیتأثیر نبوده است. مقامهای کشورهای حاشیه خلیج فارس نیز به دولت آمریکا هشدار دادهاند کمبود سامانههای پیشرفته پدافند هوایی ساخت آمریکا میتواند توان آنها را برای مقابله با حملات احتمالی ایران کاهش دهد.
ترامپ بارها تهدید کرده زیرساختهای انرژی ایران را هدف قرار خواهد داد. اما منابع آگاه میگویند چنین اقدامی بعید است تهران را به پذیرش شروط واشنگتن وادار کند و در عوض، میتواند حملات تلافیجویانه ایران علیه زیرساختهای انرژی کشورهای حاشیه خلیج فارس را در پی داشته باشد.
به گفته این منابع، حمله به تأسیسات انرژی ایران همچنین ممکن است افکار عمومی در ایران را بیش از پیش علیه آمریکا بسیج کند. ترامپ گزینه حمله به پلها را نیز بررسی کرده است، اما یک منبع آگاه گفته این اقدام نیز بعید است نتیجه تعیینکنندهای داشته باشد.
موازنه دشوار ژنرال کین
منابع آگاه میگویند کین در عین طرح نگرانیهایش، تلاش کرده رابطه خود با ترامپ را حفظ کند و در بیان مستقیم پیامدهای منفی گزینههای نظامی، محتاط باشد. او در دوره ریاست بر ستاد مشترک نیروهای مسلح آمریکا کوشیده دسترسی مستقیم و مستمری به رئیسجمهور داشته باشد و حتی در مقطعی، خواهان فضای کاری در کاخ سفید بوده است.
دو منبع آگاه از نشست اواخر ماه گذشته در کاخ سفید گفتهاند کین در دیدار با ترامپ و دیگر مقامهای ارشد، درباره پیامدهای تشدید درگیری و کاهش ذخایر تسلیحاتی آمریکا هشدار داده است. با این حال، او همزمان تأکید کرده اگر ترامپ دستور عملیات بدهد، ارتش آمریکا توان وارد کردن خسارتی سنگین به ایران را دارد.
به گفته یک منبع دیگر، کین در جلسات خصوصی صریحتر سخن گفته و تأکید کرده اتکای صرف به بمباران هوایی، در مرحله فعلی جنگ، بعید است اهداف اعلامشده ترامپ را محقق کند. برخی منتقدان معتقدند او در رویارویی با رئیسجمهور به اندازه کافی قاطع نیست، اما منابع نزدیک به او میگویند کین در هفتههای اخیر درباره پیامدهای ثانویه و ثالثه تشدید درگیری، صریحتر از گذشته هشدار داده است.
بحران مهمات و جستوجوی راه خروج
پیش از آغاز جنگ نیز کین و دیگر فرماندهان ارشد به ترامپ هشدار داده بودند که یک عملیات طولانیمدت فشار شدیدی بر ذخایر تسلیحاتی آمریکا وارد خواهد کرد؛ ذخایری که برای حمایت از اسرائیل و اوکراین نیز اهمیت دارند.
اکنون، به گفته منابعی که با سیانان گفتوگو کردهاند، فرماندهان ارشد ارتش آمریکا ذخایر مهمات این کشور را در سطحی «بهشدت خطرناک» ارزیابی میکنند. این مسئله علاوه بر محدود کردن گزینههای نظامی، میتواند توان آمریکا برای حفظ فشار معتبر در مذاکرات با ایران را نیز کاهش دهد.
کمبود مهمات، پنتاگون و سنتکام را به بازنگری در راهبرد خود واداشته است. در همین راستا، یکی از مقامهای ارشد سنتکام در ایمیلی از همکاران خود خواسته است راههای تازه، خلاقانه و نامتعارفی برای اعمال فشار بر ایران پیشنهاد دهند.
کین بهعنوان رئیس ستاد مشترک نیروهای مسلح آمریکا، مسئول تدوین گزینههای نظامی در برابر ایران است. با این حال، منابع آگاه میگویند او حتی پیش از آغاز جنگ نیز درباره پیچیدگی عملیات گسترده، احتمال تلفات نیروهای آمریکایی و دشواری پایان دادن به درگیری هشدار داده بود.
اکنون، با نزدیک شدن جنگ به ششماهگی، تمرکز بخشی از مقامهای ارشد آمریکا بر یافتن راهی برای خروج از بحران قرار گرفته است؛ مسیری که بتواند دستکم یک پیروزی نمادین برای ترامپ فراهم کند، بدون آنکه راه هرگونه گشایش دیپلماتیک را ببندد. به گفته منابع، توافقی برای بازگشایی تنگه هرمز میتواند یکی از گزینههای آغاز این مسیر باشد.
