بحران اقتصادی منطقه میتواند به فرصت توسعه ایران تبدیل شود
رئیس خانه معدن ایران با اشاره به آشفتگی و بحرانهای اقتصادی در منطقه، این شرایط را فرصتی برای ایران دانست و بر ضرورت استفاده از ظرفیتهای موجود برای جذب سرمایهگذاری، برنامهریزی توسعهای و تقویت نقش بخش خصوصی در تصمیمسازیهای اقتصادی تاکید کرد.
به گزارش ایسنا، محمدرضا بهرامن – نایبرئیس اول اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران و رئیس خانه معدن ایران – در پنجمین همایش روز ملی تشکلهای اقتصادی با تأکید بر اینکه توسعه بدون مشارکت نهادها و تشکلهای اقتصادی امکانپذیر نیست، گفت: تشکلها صدای بخش خصوصی هستند، اما مسئله اصلی این است که چه کسی این صدا را بشنود و از ظرفیت آن در تصمیمسازی و حکمرانی استفاده کند.
وی با اشاره به ظرفیتهای موجود در اتاق بازرگانی، اظهار کرد: اتاق حاصل تشکلهاست و کمیسیونهای اتاق منبعی از اطلاعات، تجربه و دانش در حوزههای مختلف اقتصادی هستند و میتوان از این ظرفیت برای تصمیمگیری و برنامهریزی توسعه کشور استفاده کرد.
بهرامن با بیان اینکه اعتماد و مشارکت از الزامات توسعه و حکمرانی با کیفیت است، افزود: اگر اعتماد و مشارکت وجود نداشته باشد، هزینه تصمیمات بر دوش دولت و مردم قرار میگیرد؛ در حالی که با مشارکت واقعی فعالان اقتصادی میتوان با هزینه کمتری از بحرانها عبور کرد.
تصمیمگیری بدون مشارکت بخش خصوصی، هزینه بیاعتمادی را افزایش میدهد
نایبرئیس اول اتاق ایران با اشاره به تجربه تغییرات قیمت بنزین، گفت: در موضوع بنزین، بدون مشورت کافی با اتاقها تصمیمگیری شد و حتی با اتاق کرمان نیز مشورت نشد؛ در نتیجه هزینه اجتماعی سنگینی ایجاد و بیاعتمادی در جامعه شکل گرفت. این تجربه نشان میدهد مشارکت تشکلها باید پیش از اتخاذ تصمیمات مهم اقتصادی جدی گرفته شود.
وی تأکید کرد: تشکلها نباید صرفاً نماینده اعضای خود و مطالبهگر باشند، بلکه باید در ساخت سیاست و فرآیند سیاستگذاری نقش داشته باشند؛ در غیر این صورت، تشکلها به ساختاری سنتی تبدیل میشوند که صرفاً از مشکلات و مطالبات خود گلایه میکنند.
بهرامن با بیان اینکه تشکلهای اقتصادی «صدای بیصدا» نیستند، تصریح کرد: صدای تشکلها وجود دارد و شفاف است، اما باید سازوکاری ایجاد شود که این صدا در فرآیند تصمیمسازی شنیده شود. امروز سرمایه، لرزان و حساس به تنش و بیاعتمادی است و اگر اعتماد در تصمیمسازیها وجود نداشته باشد، سرمایه نیز تحت تأثیر قرار میگیرد. بنابراین باید اعتماد را در تصمیمسازی افزایش دهیم تا بتوان سرمایهها را جذب کرد.
آشفتگی اقتصادی منطقه، فرصتی برای جذب سرمایه و برنامهریزی توسعهای ایران است
رئیس خانه معدن ایران با اشاره به شرایط اقتصادی منطقه، گفت: امروز محیط منطقهای آشفته و اقتصاد بسیاری از کشورها با بحران مواجه است و این وضعیت میتواند برای ایران یک فرصت باشد؛ بنابراین نباید این فرصت را از دست بدهیم و باید از شرایط موجود برای برنامهریزی توسعه کشور و جذب سرمایهگذاری جدید استفاده کنیم.
وی نقش اتاقهای بازرگانی را در این شرایط مهم دانست و افزود: محور این حرکت باید اتاق باشد و سیاستهای اقتصادی باید با در نظر گرفتن ظرفیت بخش خصوصی و تشکلها تنظیم شود. حتی در تصمیمسازیهایی که در حوزه مذاکرات انجام میشود نیز بخش خصوصی میتواند نقشآفرین باشد.
بهرامن با تاکید بر اینکه هر یک از فعالان اقتصادی حاضر در تشکلها نماینده بخشی از سرمایه، دانش، تجربه و نوآوری کشور هستند، گفت: اگر نتوانیم از این ظرفیت استفاده کنیم، مسیر توسعه کشور منحرف خواهد شد.
اتاق بازرگانی؛ آرشیوی از دانش و منابع توسعه کشور
نایبرئیس اول اتاق ایران همچنین با اشاره به مطالعات انجامشده درباره ظرفیت بخش معدن، اظهار کرد: در ارائه راهکار برای برنامه توسعه بخش معدن، نیاز به ۵۵ میلیارد دلار سرمایه برای دستیابی به رشد ۱۳ درصدی مطرح شد و تأکید شد که این منابع الزاماً نباید از دولت تأمین شود، بلکه در صورت فراهم شدن شرایط مناسب میتوان از منابع خارج از کشور نیز استفاده کرد؛ با این حال، این موضوع هنوز به مرحله اجرا نرسیده است. اتاق بازرگانی آرشیوی از اطلاعات و منابع مرتبط با توسعه کشور در اختیار دارد و این ظرفیت باید مورد استفاده قرار گیرد. همانطور که در حوزه معدن، منابع و الزامات توسعه مشخص است، در بخش کشاورزی نیز باید متناسب با مسائل و شرایط این بخش، منابع و راهکارهای توسعه تعریف شود.
بهرامن با تأکید بر ضرورت استفاده از ظرفیت تشکلها خطاب به سران قوا گفت: باید به تشکلها اعتماد کنیم و از ظرفیت آنها برای حکمرانی استفاده کنیم. باید پل ارتباطی میان تشکلها و تصمیمسازان را تقویت کنیم تا فاصله میان بخش خصوصی و تصمیمگیران به حداقل برسد. توسعه و ایجاد ثروت زمانی اتفاق میافتد که فاصله میان فعالان اقتصادی و تصمیمسازان و تصمیمگیران به حداقل ممکن برسد و یک مسیر ارتباطی مؤثر میان آنها ایجاد شود.
صنعت دیگر تابآوری ندارد؛ دولت متناسب با شرایط جنگی تصمیم بگیرد
در ادامه مجتبی دستمالچیان – رئیس هیئتمدیره انجمن صنایع نساجی ایران – با انتقاد از تصمیمگیریهای دستگاههای دولتی متناسب با شرایط عادی، گفت: صنعت دیگر تابآوری ندارد و در شرایط جنگی نمیتوان با سازوکارهای دوران عادی با بخش تولید برخورد کرد.
وی با اشاره به مشکلات ناشی از ناهماهنگی دستگاههای دولتی اظهار کرد: سازمان توسعه تجارت یک موضوع را اعلام میکند و بانک مرکزی موضوع دیگری؛ در چنین شرایطی فعال اقتصادی نمیداند باید از چه مرجعی تبعیت کند. باید یک مرجع مشخص برای تصمیمگیری و پاسخگویی وجود داشته باشد.
دستمالچیان با انتقاد از تعیین مهلتهای کوتاه برای اجرای قوانین و مقررات، افزود: اگر برای اصلاح سامانهها یک یا دو ماه زمان تعیین میشود، اما پس از پایان مهلت، سامانه همچنان آماده نیست، باید اجرای قانون تا زمان رفع مشکل تمدید شود. نمیتوان از فعال اقتصادی انتظار داشت در سامانهای که هنوز آماده نیست، تکالیف قانونی خود را انجام دهد.
رئیس هیئتمدیره انجمن صنایع نساجی ایران همچنین با اشاره به اختلال در واردات و حملونقل ناشی از شرایط موجود، گفت: وقتی ثبت سفارش انجام شده اما کالا به دلیل محدودیتهای حملونقل و تحریم وارد نمیشود، باید مهلتها تمدید شود؛ چراکه بخش تولید در این شرایط نیازمند زمان و ثبات بیشتری است. تعدد بخشنامهها و تصمیمات کوتاهمدت، فشار زیادی به تولید وارد کرده است و باید حداقل یک سال برای تطبیق بنگاهها با شرایط موجود فرصت در نظر گرفته شود.
دستمالچیان در ادامه با بیان اینکه «صنعت دیگر تابآوری ندارد»، خواستار تجدیدنظر سازمان تأمین اجتماعی در مطالبات و هزینههای جدید تحمیلشده به واحدهای تولیدی شد و گفت: اگر سازمان تأمین اجتماعی با مشکل مواجه است، صنعت نباید تاوان سوءمدیریت آن را بدهد و هزینه مشکلات این سازمان نباید از تولید گرفته شود.
وی در پایان خواستار تعیین نمایندهای مشخص از سوی بانک مرکزی برای پاسخگویی مستقیم به تشکلهای اقتصادی و بخش تولید شد و گفت: بخش قابل توجهی از برنامههای تولید به سیاستهای بانک مرکزی وابسته است و باید فردی مشخص برای پیگیری و پاسخگویی به مسائل تولیدکنندگان وجود داشته باشد
رئیس اتاق اصناف ایران: دولت باید راهبری کند، نه تجارت
در ادامه قاسم نوده فراهانی – رئیس اتاق اصناف ایران – در پنجمین همایش روز ملی تشکلهای اقتصادی با اشاره به عملکرد اصناف و بخش خصوصی در جریان جنگ ۱۲ روزه، گفت: در این مدت، اتاق اصناف ایران تقریباً یک روز در میان بهصورت وبیناری با ۳۱ استان در ارتباط بود و بازار را بهصورت مستمر رصد میکرد؛ بهگونهای که در روز پنجم جنگ نیز با حضور مسئولان، وضعیت بازار استانها بررسی شد و خوشبختانه مشکلی در تأمین کالا وجود نداشت.
وی افزود: در روزهای اول تا سوم جنگ ۱۲ روزه، خرید مردم حدود ۳۰۰ درصد افزایش یافت و ما به این نتیجه رسیدیم که اگرچه امکان کنترل انبارها و سردخانهها وجود دارد، اما نمیتوان «انبارهای خانگی» را کنترل کرد. بنابراین در جلسات با مسئولان تأکید کردیم که کالا به اندازه کافی تامین شود و قفسه فروشگاهها پر بماند.
فراهانی ادامه داد: این اقدام انجام شد و از روز سوم به بعد، فروش فروشگاهها کاهش یافت و مردم دیگر کالا را برای ذخیرهسازی به خانهها نبردند. در جنگ رمضان نیز خوشبختانه چنین اتفاقی رخ نداد.
تولیدکننده بدون توزیعکننده ماهر موفق نمیشود
رئیس اتاق اصناف ایران با تاکید بر مکمل بودن بخش تولید و توزیع اظهار کرد: یک تولیدکننده خوب اگر توزیعکننده ماهری در کنار خود نداشته باشد، موفق نمیشود؛ چراکه نمیتواند هم تولید کند و هم در بازار بازاریابی و توزیع را انجام دهد. بنابراین نباید تولید و توزیع را از یکدیگر جدا کرد.
وی همچنین آموزش نیروی انسانی را سرمایهگذاری دانست و گفت: در تمام اتاقهای اصناف کشور آموزش در حال برگزاری است و هر میزان برای آموزش هزینه شود، هزینه نیست بلکه سرمایه است. اگر کارکنان واحدهای تولیدی سالی دو بار آموزش ببینند، بهرهوری افزایش پیدا میکند و این آموزش بر کیفیت کالا، مصرف مردم و صادرات نیز اثر خواهد داشت.
فراهانی با اشاره به تعامل دولت چهاردهم با بخش خصوصی، ضمن تشکر از دکتر پزشکیان بهخاطر زمانی که برای بخش خصوصی اختصاص میدهند، گفت: ما در حوزه خودمان بیش از ۷۰ جلسه با رئیسجمهوری داشتهایم.
وی تاکید کرد: اگر بخش کسبوکار و تجارت به بخش خصوصی واگذار شود و نظارت و کنترل عالی در اختیار حاکمیت باشد، نتیجه بهتری حاصل خواهد شد. بخش خصوصی در جنگ هشتساله، جنگ ۱۲ روزه و جنگ رمضان ثابت کرده که پای کار است. این مردم هستند که دولت را حمایت میکنند و کشور را نگه میدارند و نباید فاصلهای میان دولت و ملت وجود داشته باشد. باید برای حل مشکلات مردم برنامهریزی شود.
فراهانی با انتقاد از تصدیگری دستگاههای دولتی گفت: به جای اینکه بیشتر وقت خود را صرف رفع موانع فعالیت کنیم، باید برای حوزه کاری خود برنامهریزی و راهبری کنیم تا تولید، مصرف و صادرات افزایش یابد. کجای دنیا گفته شده وزارتخانهها باید کار تجاری انجام دهند یا وزرا در حوزه اصناف دخالت کنند؟ پس از ۴۷ سال از انقلاب، دیگر مردم آزمون و خطا را نمیپذیرند و همه فرمایشات و برنامهها زمانی ارزشمند است که عملیاتی شود.
تشکلها باید زبان گویا و حقگوی بخش خصوصی باشند
در ادامه سید محمدرضا مرتضوی- رئیس هیأتمدیره کانون انجمنهای صنفی صنایع غذایی ایران – با تاکید بر ضرورت صراحت و استقلال تشکلهای اقتصادی، گفت: تشکلها باید زبان گویا و حقگوی بخش خصوصی باشند و نظرات خود را بدون پردهپوشی و در عین حال با رعایت احترام با دولت و حاکمیت در میان بگذارند.
وی در ادامه با اشاره به اهمیت حضور تشکلها در ساختار اتاقهای بازرگانی، اظهار کرد: تشکلها باید تلاش کنند در هیات نمایندگان اتاقها کرسیهای مؤثر داشته باشند تا بتوانند از اعتمادی که اعضای خود به آنها کردهاند، برای اثرگذاری بیشتر بر تصمیمات اقتصادی استفاده کنند.
مرتضوی با اشاره به وضعیت تامین امنیت غذایی کشور، گفت: تامین غذای بیش از ۱۰۰ میلیون نفر کار بسیار دشواری است و در برخی نهادههای اساسی، وابستگی کشور به واردات همچنان بسیار بالاست. در پنج سال گذشته حدود ۱۰ میلیون تن ذرت وارد کشور شده و وابستگی به واردات این نهاده بیش از ۹۰ درصد بوده است. در مورد روغن خوراکی و کنجاله نیز وابستگی به واردات در همین حدود قرار دارد و حدود سه میلیون تن جو نیز در این مدت وارد کشور شده است.
وی با بیان اینکه در حوزه گندم نیز ظرفیتهای قابل توجهی در کشور وجود دارد، افزود: سالانه حدود ۱۲ میلیون تن گندم در کشور مصرف میشود و حدود ۶ میلیون هکتار زمین زیر کشت گندم قرار دارد که دو میلیون هکتار آن آبی و چهار میلیون هکتار دیم است. اگر از ظرفیت کشت آبی بهدرستی و با استفاده از دانش روز استفاده شود، میتوان در همین اراضی ۱۲ تا ۱۳ میلیون تن گندم تولید کرد.
با دخالت وزارت جهاد کشاورزی در خرید و واردات موافق نیستم
رئیس هیأتمدیره کانون انجمنهای صنفی صنایع غذایی ایران با انتقاد از نحوه خرید تضمینی گندم، گفت: دولت در سیستم خرید گندم، میزان قابل توجهی افت و ناخالصی را مجاز میداند، در حالی که چنین میزان ناخالصی در گندم قابل قبول نیست. این مسئله در نهایت بر کیفیت آرد و نان و منابعی که دولت برای این حوزه هزینه میکند، اثر میگذارد.
مرتضوی همچنین با انتقاد از تجربه برخی واگذاریهای بخش کشاورزی، از جمله کشت و صنعتها، اظهار کرد: واگذاری کشت و صنعتها یکی از ناموفقترین تجربهها بوده است؛ چراکه بخش خصوصی مولد زمانی که یک مجموعه زیانده را احیا و سودده میکند، نگران است که پس از موفقیت، دوباره آن مجموعه از او گرفته شود. به همین دلیل، چنین تجربههایی انگیزه بخش خصوصی واقعی برای ورود به این واگذاریها را کاهش داده است.
وی در بخش دیگری از سخنان خود با طرح انتقاداتی درباره اجرای طرح انتزاع، گفت: به عنوان نماینده بخش خصوصی با دخالت وزارت جهاد کشاورزی در موضوعات مرتبط با خرید و واردات موافق نیستم و معتقدم یکی از مسائل مهم و پروندههای ملی در این حوزه، مشکلات مربوط به نحوه خرید در وزارت جهاد کشاورزی است.
مرتضوی همچنین با انتقاد از وضعیت صنایع تبدیلی، تصریح کرد: متاسفانه صنایع تبدیلی همچنان در وزارت جهاد کشاورزی مانند «بچه سرراهی» دیده میشوند و در برقراری یک ارتباط منطقی برای حمایت از این صنایع، توفیقی حاصل نشده است.
وی در پایان با تاکید بر ضرورت استفاده بهینه از منابع محدود آب و زمین کشور، پیشنهاد کرد: اتاق ایران طرحی ارائه دهد تا صنایع تبدیلی مجددا زیر پوشش وزارت صنعت، معدن و تجارت قرار گیرند.چ
تشکلهای اقتصادی باید فراتر از مطالبهگری، در دیپلماسی اقتصادی نقشآفرینی کنند
در ادامه سید شمسالدین حسینی – رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس – با اشاره به شرایط دشوار اقتصادی کشور اظهار کرد: سال ۱۴۰۴ از سالهای بسیار سخت بود و امیدواریم نیمه دوم سال ۱۴۰۵ با تلاش جمعی به شکل دیگری رقم بخورد.
وی با تأکید بر نقش فعالان اقتصادی در عبور از شرایط دشوار افزود: روزها و ماههای سخت با همت فعالان اقتصادی سپری شد و این موضوع را از باب تعارف نمیگویم، بلکه اعتقاد قلبی دارم.
رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس تشکلها را حلقه وصل دولت و بخش خصوصی دانست و گفت: تشکلها باید نقش عمیق و اصیلی در ایجاد ارتباط و درک متقابل میان دولت و بخش خصوصی ایفا کنند.
حسینی با بیان اینکه تشکلهای اقتصادی نسبت به گذشته قویتر شدهاند، تصریح کرد: افزایش تعداد تشکلها به معنای افزایش کارایی نیست و در کنار تعدد تشکلها باید بر کیفیت و کارایی آنها نیز تأکید شود.
وی همچنین بر ضرورت استفاده از ظرفیت تشکلها در فرآیندهای تصمیمگیری تاکید کرد و گفت: برای افزایش کارایی تشکلها باید گفتوگو و رایزنی بیشتری صورت گیرد و از ظرفیت آنها در فرآیندهای اقتصادی استفاده شود.
حسینی با اشاره به شرایط فعلی کشور اظهار کرد: امروز در یک نقطه عطف و نقطه تصمیم قرار گرفتهایم و همه این شرایط را منفی نمیبینم؛ بلکه بخش زیادی از آن را فرصت میدانم. امروز نیاز داریم به جای اینکه صرفاً بازسازی کنیم، فراتر از بازسازی، نوسازی کنیم؛ نوسازی در پندارها و سپس در گفتارها و رفتارها. اکنون زمان آن است که تشکلها فراتر از مطالبهگری نقشآفرینی کنند، حتی در حوزه دیپلماسی.
رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس با اشاره به ظرفیت تشکلهای اقتصادی در توسعه روابط خارجی گفت: مراودات اقتصادی با بسیاری از کشورهای منطقه دیگر صرفاً یک رابطه تجاری نیست و این ظرفیت میتواند زمینهای برای تقویت دیپلماسی، بهویژه دیپلماسی اقتصادی، باشد.
حسینی در پایان خاطرنشان کرد: تشکلهای اقتصادی میتوانند از این ظرفیت برای گسترش روابط اقتصادی و کمک به منافع اقتصاد کشور استفاده کنند
